رشيد الدين فضل الله همدانى
پيشگفتار 12
جامع التواريخ ( تاريخ افرنج و پايان قياصره ) ( فارسى )
منوچهر اميرمكرى به اذن آقاى دكتر دبير سياقى استاد ارجمند وارسته كه خود به سال 1339 « تاريخ افرنج يا فصلى از جامع التّواريخ ، شامل باب سوم از قسم دوم از تاريخ افرنج در معرفت ولايت افرنج و بحار و جزاير آن و باب چهارم در ولادت مسيح عليه السّلام و حكايت حادثهء او و ذكر پاپان و قياصره كه پادشاهان افرنجاند » را در انتشارات فروغى به چاپ رسانيده بودند ، برگيرم و به متن تاريخ افرنج درافزايم تا فايدهء آن فراگير شود . شناخت نسخهها نسخهء 1654 طوپقپوسراى به خط نسخ . در بخش پايانى نسخه آمده است : « تمام شد كتابت كتاب جامع التّواريخ به يارى بارى تعالى آن را بر صاحبش مبارك و ميمون گرداناد و فوايد آن به كافّهء مسلمين و مسلمات عايد باد . واتفق الفراغ من التحرير بعون اللّه و حسن التيسير فى ثالث شهر جمادى الاولى سنه سبع عشر و سبعمايه غفر اللّه لكاتبه و لجميع المسلمين . جمع اوراق جامع الحكايات ( بر روى « الحكايات » خط كشيدهاند و در زير آن نوشتهاند ، التواريخ ) بعدد سه صد هفتاد پنجست . و اللّه اعلم . » اين نسخه را به نشانهء « ا » باز مىشناسيم . * ويژگيهاى كتابت نسخهء اساس « ا » : - . « پ » را بيشتر جايها به سه نقطه مىنويسد و گاه بىنقطه ، و بسيار كم با يك نقطه : پادشاهى 309 v ؛ پادشاهان 296 r ؛ پانزده روز 300 v ؛ جندپاره 297 v ؛ پسرى 296 v . - . « چ » را به جيم يك نقطه مىنويسد :